Ongelijk durven investeren

Een warm thuis om tot rust te komen, een veilige buurt om te spelen en een prettige school om jezelf te ontwikkelen. Het klinkt zo simpel en je gunt het iedereen. Toch hebben veel kinderen niet zo’n sterke pedagogische basis. Een op de zeven krijgt jeugdhulp. Een op de zeven krijgt het gevoel: er is iets mis met mij. Terwijl het natuurlijk niet aan hen ligt. Het ligt aan de situatie thuis, aan de sterke focus op presteren in het onderwijs en aan de inrichting van de buurt. Kortom, wij bieden hun niet de kans om veilig en gezond op te groeien.

Te veel kinderen beginnen al met minder kansen, nog voor ze een school zijn binnengestapt. Niet omdat ze minder talent hebben, maar omdat hun ouders geen tijd hebben om hen te helpen met hun huiswerk of hen niet kunnen helpen. Op school raken ze gedemotiveerd, want niemand ziet hun potentie. Zo ontstaat een achterstand die zich niet vanzelf herstelt.

Om de kloof te dichten, moet je ongelijk durven investeren. In Den Bosch doen we dat bijvoorbeeld samen met schoolbesturen in professionaliseringstrajecten, zodat leraren beter toegerust zijn om verschillen in de klas op te vangen. We organiseren gezonde schoolontbijten waar dat nodig is. We investeren in de openbare ruimte en in sportcoaches in buurten waar kinderen minder bewegen. We richten collectieve jeugdhulp in op scholen waar veel verzuim voorkomt. Kortom: we versterken de context op die plekken waar de nood het hoogst is, zodat jongeren niet direct in de jeugdhulp belanden als het niet lekker loopt.

Onze jongerenwerkers zijn aanwezig op de scholen en in de wijken die extra aandacht verdienen. Ze bouwen een vertrouwensband op met leerlingen en horen als eerste wat er speelt. We hebben een Gelijke Kansen-coalitie, waarin we samenwerken met alle betekenisvolle partijen uit de gemeente – intern en extern. Niet met de houding ‘gij zult’, maar met de dialoog als uitgangspunt: wat is nodig om de pedagogische basis van kinderen te versterken?

Er zijn ook initiatieven waar jongeren en hun ouders zonder beschikking of indicatie kunnen binnenlopen als ze het even niet meer weten. Daar kunnen ze in gesprek met een ggz-professional, maar ook met leeftijdsgenoten. Individuele jeugdhulp kan nodig en waardevol zijn, alleen zit je buiten dat ene uur in de week bij je behandelaar nog steeds thuis op de bank als er verder niets wordt georganiseerd.

Als gemeente is het makkelijker om te bezuinigen op de jongerenwerker, speeltuin of bieb dan op de individuele jeugdhulp. Dan zal geen rechter je op de vingers tikken wegens schending van de zorgplicht. Daar heb je morgen geen last van, maar pas over tien jaar. Iedereen gelooft in de sterke pedagogische basis als voorwaarde voor veilig en gezond opgroeien. Maar we hebben moedige beslissingen nodig om dat te realiseren. Put your money where your mouth is.

Marleen Damen - directeur Maatschappelijke ondersteuning bij de gemeente Den Bosch en bestuurslid van Divosa