Dit betekent dat in geen enkele stap van het invorderingsproces extra incasso- of deurwaarderskosten worden doorbelast aan de inwoner. “Zo voorkomen we dat schulden onnodig oplopen en houden mensen zicht op een oplossing”, zegt Valentijn Jansen, operationeel directeur van LikiFin.
LikiFree ontstond drie jaar geleden vanuit de vraag wat er concreet voor nodig is om te voorkomen dat kwetsbare inwoners – bijvoorbeeld mensen die net weer aan het werk zijn – opnieuw in de problemen komen. Matthias Karreman, mede-eigenaar van LikiFin: “Vooral bij mensen die een uitkering hebben gehad en een stukje moeten terugbetalen, zie je dat traditionele invordering vaak extra kosten met zich meebrengt. Dat maakt het aflossen alleen maar moeilijker.”
“Invorderen blijft natuurlijk een wettelijke plicht”, vervolgt Karreman, “maar wij hebben gekeken hoe je het anders kunt doen: wel incasseren, maar zonder extra kosten. Zo wordt de hoofdsom afgelost, terwijl mensen niet verder in de problemen raken.” Daarnaast wordt ingezet op duidelijke communicatie, realistische betalingsafspraken en het voorkomen van verdere schuldenopbouw.
Om dit financieel haalbaar te maken voor zowel gemeenten als LikiFree, werkt LikiFree met een model waarbij alleen bij succesvolle inning een vergoeding aan de gemeente wordt gevraagd. Dit gebeurt in de vorm van een percentage van de geïnde hoofdsom, afhankelijk van de fase van het traject. Blijft inning uit, dan worden er geen kosten in rekening gebracht. Alleen in de dwangbevel- en beslagfase vraagt LikiFree een eenmalige vergoeding van 75 euro aan de gemeente.
Participatiewet in Balans
Deze manier van invorderen sluit goed aan bij de Participatiewet in Balans. Deze wet legt gemeenten op om schulden terug te vorderen zonder daarbij nieuwe problemen te creëren. Het juridische gelijk staat niet langer centraal, maar de vraag of het invorderingsproces evenwichtig, uitlegbaar en mensgericht is. Karreman: “Het innen is belangrijk, want dat moet gebeuren. Maar het is nog belangrijker dat het op een sociale manier gebeurt. Met LikiFree laat je zien dat je ook tijdens een incassotraject betrokken blijft bij je inwoners. Uiteindelijk is het voor iedereen beter: de inwoner houdt perspectief en de gemeente ziet dat er daadwerkelijk wordt afgelost.”
De aanpak van LikiFree start zodra een vordering ontstaat. Jansen: “Wanneer de beschikking is verstuurd, komen wij in beeld. Mensen krijgen de mogelijkheid om contact met ons op te nemen, hun situatie toe te lichten en een regeling af te spreken.”
Als iemand aangeeft dat het niet lukt om direct te betalen, wordt samen gezocht naar een passende oplossing. Karreman: “We bespreken de inkomsten en uitgaven en stellen samen een betalingsplan op. Gaat het om een plan voor een paar maanden, dan is dat vaak goed te overzien. Wordt het een langdurig traject, dan is dat vaak een signaal dat er meer speelt. Dan kijken we verder: hoe zien de inkomsten- en uitgavenpatronen eruit en is er aanvullende hulp nodig?” In dat geval kan er worden doorverwezen naar schuldhulpverlening.
Meer ontvangsten
Verschillende gemeenten maken inmiddels gebruik van de aanpak die LikiFin drie jaar geleden introduceerde, waaronder Beverwijk en Drimmelen. Volgens Jansen en Karreman met succes: deze gemeenten vorderen nu meer in dan bij traditionele trajecten. Dat komt doordat betalingen direct worden ingezet om de hoofdsom af te lossen, in plaats van eerst op te gaan aan bijkomende incasso- en deurwaarderskosten.
In oktober 2024 sloot ook Ferm Werk, de uitvoeringsorganisatie van de gemeenten Woerden, Bodegraven-Reeuwijk, Oudewater en Montfoort, zich aan bij LikiFree. “Onze vorige samenwerkingspartner was gestopt met de dienstverlening in het sociaal domein”, vertelt senior financieel medewerker Jeroen Tekelenburg. “We hebben er bewust voor gekozen om opnieuw uit te besteden: het invorderen zelf doen, is niet praktisch. LikiFree sprak ons aan vanwege het sociale aspect en de bewezen ervaring bij andere gemeenten.”
Ferm Werk gebruikt LikiFree voor het terugvorderen van te veel betaald gemeenschapsgeld aan inwoners, zoals te veel uitbetaalde uitkeringen. Tekelenburg: “Een inwoner kan bijvoorbeeld werk hebben gevonden, maar nog niet hebben doorgegeven dat de uitkering gestopt mag worden. Die onterecht uitbetaalde uitkering moet dan worden terugbetaald.”
Ferm Werk ziet de voordelen van LikiFree terug in de maandelijkse ontvangsten op deze vorderingen. “Die zijn hoger dan eerst. Ook nieuwe vorderingen worden sneller terugbetaald en inwoners zoeken makkelijker contact met LikiFree. Deze werkwijze helpt ons om oudere vorderingen die nog niet zijn terugbetaald onder de aandacht te krijgen bij de inwoners, waardoor nieuwe betaalafspraken worden gemaakt. Verder zijn er door deze aanpak minder vragen en frustraties bij inwoners. De discussie over extra kosten is er niet meer. Dat geeft duidelijkheid en rust.”
Fundamenteel anders
Jansen benadrukt dat LikiFree niet alleen een sociaal-maatschappelijk verhaal is. “Dat is tegenwoordig gebruikelijk met alle keurmerken. Maar LikiFree is echt radicaal anders. Geen kosten doorbelasten maakt het fundamenteel anders dan alleen ‘sociaal incasseren’.” Karreman vult aan: “Alle keurmerken gaan vooral over tone of voice en de manier van communiceren. Maar er komen nog steeds gewoon kosten en verhogingen overheen. In de praktijk wordt de schuld daardoor hoger en betalen mensen steeds meer. Bij LikiFree blijft het bedrag waarmee je start het uitgangspunt en dat kan alleen maar lager worden naarmate er wordt afgelost.”
Dit artikel is tot stand gekomen op initiatief van LikiFin.
Meer informatie?
Ga naar gemeente.likifree.nl.
